Biała księga, kontrola antydopingowa i formy rozwiązywania sporów – prawo w sporcie.

 

Prawo sportowe rozwija się w sposób bardzo dynamiczny, ilość ukazujących się wartościowych publikacji potwierdza tę tezę.
W kraju jest to dziedzina dość młoda, jednak zainteresowanie nią stale rośnie. Tematyka prawa sportowego staje się przedmiotem licznych konferencji, wykładów akademickich i spotkań naukowych. Coraz częściej zagadnienie te przewija się na uczelniach wyższych m.in.: prawo, zarządzanie, administracja, dziennikarstwo i ekonomia.

Biała Księga na temat sportu

Komisja Europejska w związku z prężnym rozwojem polityki sportowej Unii Europejskiej zdecydowała się na wydanie Białej Księgi. Celem dokumentu było zwrócenie uwagi na rolę sportu w Europie, potrzeby i szczególne cechy oraz problemy dotyczące tego sektora.

Biała księga została podzielona na trzy główne obszary tematyczne:

Społeczna rola sportu, szereg poruszonych kwestii m.in. odnośnie poprawy zdrowia publicznego poprzez aktywność fizyczną, walki z dopingiem, roli sportu w edukacji, propagowaniu wolontariatu i aktywnej postawy obywatelskiej przez sport. Mowa jest również o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy podczas wydarzeń sportowych oraz o rasizmie i ksenofobii w sporcie.

Gospodarczy wymiar sportu, centrum treści skupia się na możliwym wpływie rynku sportowego na wzrost gospodarczy, tworzeniu nowych miejsc zatrudnienia, podnoszeniu standardu infrastruktury oraz na powstawaniu nowych partnerstw finansujących sport i obiekty rekreacyjne.

Organizacja sportu w Europie,
rozdział ten poświęcony jest zagadnieniom odnośnie autonomii sportu, systemu transferowego w sporcie, agentów sportowych i ochrony zawodników nieletnich. Mówi również o korupcji w sporcie, transmisji wydarzeń sportowych i licencji dla klubów.

Biała księga spotkała się z szerokim odzewem ze strony instytucji unijnych, państw członkowskich oraz uczestników ruchu sportowego.


Alternatywne formy rozwiązywania sporów w sporcie

Sprawdzone metody w wielu krajach na świecie, które są szansą na zażegnanie sporu poza gmachem sądu państwowego.
ADR (Alternative Dispute Resolution) są właściwym rozwiązaniem, w sporcie czas odgrywa wielokrotnie główną rolę. Sporna sytuacja dla dobra obu stron (klubu czy zawodnika) powinna być jak najszybciej i efektywniej wyjaśniona.

Pierwszym i najchętniej wybieranym sposobem jest arbitraż sportowy. Najważniejszym sportowym trybunałem prowadzącym postępowania arbitrażowe jest jest CAS z siedzibą w Lozannie. Orzeka on m.in. w sprawach igrzysk olimpijskich, Mistrzostw Europy UEFA czy Pucharu Świata FIFA. Pełni również rolę odwoławczą.
W Polsce pokrewną instytucją jest Trybunał Arbitrażowy przy Polskim Komitecie Olimpijskim (TA przy PKOL),  pełni rolę odwoławczą od decyzji Polskiego Związku Sportowego (PZS).

Doskonale dobrze znane, wykorzystywane i znacznie tańsze metody ADR to: negocjacje, mediacje, koncyliacje, mini-trial czy med-arb i arb-med.  Zaletą wymienionych metod jest to, iż są często o wiele szybsze i nie wymagają ingerencji prawnika.
Negocjacje polegają na dialogu przez strony lub ich przedstawicieli. Następnie następuje wskazanie możliwych rozwiązań i wypracowanie konsensusu.
Mediacji towarzyszy bezstronna osoba trzecia, która stara się doprowadzić do akceptowalnego porozumienia zwaśnionych stron.
Koncyliacja różni się od mediacji głównym aspektem, koncyliator sam dąży do opracowania i zaproponowania najbardziej korzystnego rozwiązania.
ADR mówi również o idei mini-trial, jest to jedna z ciekawszych metod. Podstawą tutaj jest wskazanie stronom konfliktu najbardziej możliwego rozstrzygnięcia sprawy, jeśli ta trafiłaby do sądu powszechnego. Procedura sprawdza się jeśli chodzi o skomplikowany case, który powinien zostać rozwiązany w jak najszybszy i poufny sposób. Uczestnicy sporu często mają obawy i wyrażają niechęć, aby dzielić się danymi biznesowymi, stąd wybór tej metody jest słuszny.

Ostatnie dwie formy to arb-med i med-arb, pierwsza z nich w początkowym procesie polega na arbitrażu (wynik to niewiążące orzeczenie) i przejściu do mediacji. Metodą odwrotną jest med-arb, zaczynamy od mediacji, jeśli strony nie wypracują konsensusu, przybieramy formę postępowania arbitrażowego.
Instytucja arbitrażu odgrywa główną rolę rozwiązywania sporów, po niej następuje droga sądowa.

Kontrola antydopingowa

Szereg etapów w ramach walki z dopingiem w sporcie. Składają się one na: planowanie, powiadamianie zawodnika, przygotowanie do sesji pobrania próbki, przeprowadzenie sesji, bezpieczeństwo. Kontrolę prowadzi się nie tylko podczas zawodów, ale również i poza nimi. Organy upoważnione do kontroli to: Komisja do Zwalczania Dopingu w Sporcie i Międzynarodowa Federacja Sportowa (MFS). Udział w procesie oczywiście ma Światowa Agencja Dopingowa (WADA).

Wybór poddanych badaniu opiera się na kontroli ukierunkowanej (obejmuje ona zawodników o szczególnych wskazaniach do kontroli) oraz ustalonej metodzie losowej.

Światowy Kodeks Antydopingowy (WADC) za naruszenie przepisów, określa również zachowanie polegające na pomaganiu, zachęcaniu, ułatwianiu, podżeganiu, spiskowaniu, ukrywaniu a także innym współdziałaniu wiążącym się z naruszeniem przepisów antydopingowych lub usiłowaniem ich naruszenia (art 2.9).

Warto dodać, iż Witold Bańka w 2018 roku został kandydatem na przewodniczącego Światowej Agencji Dopingowej, a 14 maja 2019 roku wybrano go na tę funkcję (z kadencją od 1 stycznia 2020r.).

Źródła:
Leksykon prawa sportowego pod redakcją dr Michała Leciaka
Wikipiedia.pl 

Autor: Weronika Górka